Resultaten

Reacties

textiel en industrie

Details

Omstreeks:

Adres:

Bijdrage:

Administrator
11-09-15 13:57


Zoekwoorden:
Ter Kuile Cromhoff Textielindustrie

U bent hier: Home Verhalen Textiel en industrie Ter Kuile Cromhoff – Een indruk van de...

Ter Kuile Cromhoff – Een indruk van de naoorlogse jaren

1041 x bekeken

Voorkant van de Ter Kuile Cromhoff fabriek aan de Parkweg in 1972.
Stamboomrelatie van de verschillende naoorlogse directeuren.

Bron: Stadsarchief Enschede

Het verhaal achter deze foto

Toen eind achttiende eeuw Gerrit Cromhoff een firma als fabrikeur opstartte, was dit het begin van een textielbedrijf dat zich over generaties zou uitspannen. Onder zijn zoon Herman zou het bedrijf haar afzetmarkt vergroten tot ver buiten Nederland en in een latere generatie van de familie werd een schoonzoon van de familie Ter Kuile mededirecteur. In de tweede helft van de negentiende eeuw wist men de overgang naar fabricage te maken en in de twintigste eeuw werd het machinepark omgeschakeld van stoom naar elektriciteit. Er werd daarvoor een eigen krachtcentrale gebouwd. In 1940 was Ter Kuile Cromhoff een voortvarend bedrijf met fabrieken en kantoren aan de Parkweg en ’t Kotte (nu de Wethouder Beverstraat). De vier directeuren waren Chris ter Kuile en zoon Hein, alsmede neven Piet en Hendrik. Later zouden Hendrik’s zonen Herman en Onno hen opvolgen. Van productie tot verkoop stuurden zij alles in het bedrijf.

De tweede wereldoorlog en haar gevolgen

Tijdens de oorlog weigerde de familie Ter Kuile hun fabrieken in te zetten voor productie tbv. de bezetter, met als gevolg dat de productie stil werd gelegd. De magazijnen en fabrieken werden als opslag voor het leger in bezit genomen. Hoewel de fabrieken de Engelse en Amerikaanse bombardementen overleefden, gold dit niet voor het aan de Parkweg liggende woonhuis van Chris ter Kuile. De grootste schade voor het bedrijf werd veroorzaakt door een wraakactie van een Duitse soldaat. Na betrapt te zijn op diefstal stak hij de weverij – en de daar opgeslagen voorraad ruwdoek - in brand. Toen de oorlog ten einde was had men geen bouwmateriaal voor handen om reparatiewerkzaamheden te starten.

Met wat goede wil wist men de weverij in 1947 weer draaiende te krijgen. Het familiebedrijf werd omgezet naar een NV en men wist ondanks materiaal- en personeelstekorten ook de eerste jaren winstgevend productie te draaien.

De functies van Jan Oostindië

Een van de personeelsleden aangetrokken in de naoorlogse periode was dhr. Jan Oostindië. Hoewel zijn hart uitging naar een carrière binnen de opera was hij op aandringen van zijn ouders toch gaan solliciteren naar een kantoorfunctie bij Ter Kuile Cromhoff. De ochtend van zijn sollicitatie kwam hij direct al in aanraking met de kordate instelling van de heren directeur. Aangekomen bij het kantoorpand aan de Parkweg werd hem simpelweg verteld: “Je bent aangenomen.” Waarna hij kon beginnen.

Oostindië begon met archiefwerk, maar binnen afzienbare tijd kon hij doorstromen naar een functie in de loonadministratie. Na een talencursus kon hij later ook aan de slag als vertegenwoordiger. Hij en ander kantoorpersoneel werkten aan de Parkweg naast het privékantoor van de directie. Directeur Hein woonde naast het kantoor aan de Parkweg. Hij was niet vaak op kantoor maar als hij er wel was dan was dit altijd goed te merken aan het geluid van zijn klompen en het dichtklappen van de deur van zijn kantoor (met veer), waar hij regelmatig zelf van schrok. Dit tot hilariteit van het personeel.

In 1952 kwam Chris ter Kuile te overlijden. Hendrik’s zonen Herman en Onno werden zijn opvolgers binnen de directie. Onno voelde zich echter meer geroepen door de kunstwereld, en raakte na zijn huwelijk enigszins uit de gratie. Hij vervolgde een opleiding kunstgeschiedenis met een baan als conservator bij het Rijksmuseum Twenthe. Zijn broer Herman kreeg de touwtjes van de locatie aan de Wethouder Beverstraat in handen, met zijn kantoor direct onder de fabriekspijp.

Jan Oostindië was door zijn rol in de loonadministratie bekend met de vele locaties van het bedrijf. Elke maandagochtend haalde hij met een collega bij de Twentsche Bank om de hoek geld op. Hij verdeelde dit in loonzakjes en leverde deze later in de dag persoonlijk af bij de verschillende bazen. Deze opzieners zaten in hokken boven de werkvloer, waar ze door de glazen ramen toezicht hielden. En beschermd waren van het lawaai, het stof en de chemicaliën op de werkvloer. Met name de drollsters, de meisjes die in de spoelkamer de machines reinigden en bijvulden zaten onder het stof. Sporadisch organiseerde de directie een bedrijfsuitje om het moreel hoog te houden. De Ter Kuile’s waren hier zelf nooit bij aanwezig.

Lokaal naar internationaal

Ter Kuile Cromhoff NV was tot eind jaren veertig een bedrijf dat altijd lokaal naar oplossingen had gezocht. Afgezien van een paar Nederlandse en Spaanse gastarbeiders bestond het werkvolk uit Twentenaren, de voertaal in het kantoor was plat Twents, de bank om de hoek werd gebruikt voor financieren en een dichtbij zijnde smederij werd ingeschakeld voor onderhoud en reparatie van het machinepark. Concurrentie uit landen als Indonesië en Italië lag op de loer, en gaande de jaren vijftig kwam er steeds meer druk vanuit de markt om confectiestoffen geschikt voor vrijetijdskleding aan te bieden.

Het bedrijf pastte zich aan en vergrootte het aanbod met modieuze stoffen als blue denim-, geruite hemdenstof en ‘no iron’ nylon. Hiervoor moesten samenwerkingen aangegaan worden buiten de Twentse grenzen. Drukkerij ‘Rawe & Co’ te Nordhorn werd ingeschakeld om de laatste trend ‘flanelstof’ te kunnen detailleren en er werd richting de Arnhemse mode-akademie gekeken voor inspiratie.

Teloorgang

Door hard werken, strategische samenwerkingen en een bijna-monopolie op sommige stofsoorten wist het bedrijf zich eind jaren vijftig en begin jaren zestig goed staande te houden. De markt en maatschappij veranderde na 1964. Goedkope concurrentie uit het buitenland en de omgang van productiemaatschappij naar dienstverlenende maatschappij zorgden ervoor dat de textielconcerns failliet gingen, in moesten krimpen en/of fuseerden. Aanvankelijk hield men vertrouwen in de ‘Ter Kuile Cromhoff kwaliteit’. Na het topjaar 1964 kelderde ook deze afzet en zesde generatie-directeur Herman ter Kuile besloot het bedrijf van de hand te doen. Enige jaren later fuseerden de onderdelen die over waren met textielbedrijf Nijverdal-Ten Cate. Dit onderdeel ging verder als verkoopbedrijf Kotte N.V. De naam Ter Kuile Cromhoff, al generaties een begrip, behoorde definitief tot het verleden.

Reacties

Er zijn nog geen reacties
Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug