Resultaten

Reacties

gebeurtenissen

Details

Omstreeks:

1946

Adres:

Bijdrage:

Marijn Smeehuijzen
14-02-17 16:41

Gewijzigd:

Marijn Smeehuijzen
14-02-17 16:42


Zoekwoorden:
Velve-Lindenhof Tweede Wereldoorlog

U bent hier: Home Verhalen Gebeurtenissen Vrouwen en kinderen uit oorlogstrein.

Vrouwen en kinderen uit oorlogstrein.

1946

762 x bekeken

Onthulling van de gedenksteen Zwanenburg aan het stadhuis aan de Langestraat, met daarop de dankbetuiging van de mannen van Zwanenburg, die geholpen zijn op de terugkeer naar ons land vanaf Duitsland.
Stadsarchief Enschede, foto's #000452 & #001094

Bron: Stadsarchief Enschede

De locatie

In de oorlogsjaren 1940-1945 rolden door 'de spoorsloot' diverse mensentransporten aan onze woonwijk voorbij, zowel naar als van Duitsland. Vele verhalen zijn in omloop over contacten met gevangenen in die treinen. Op doorreis naar Duitse werkkampen gooiden sommigen geschreven boodschappen voor de familie naar buiten, in de hoop dat omwonenden die bezorgden. Omgekeerd stonden wijkbewoners op bruggen over het spoor en lieten van daaraf, aan een touw, brood en drinken zakken voor mensen in de trein. Een aantal van die treinen stopte. Zo op 23 februari 1945 een transport met dwangarbeiders ter hoogte van de toenmalige Van Heek fabrieken aan de Lage Bothofstraat. Aan de Oosterstraatkant kwam contact tot stand. Men riep om eten en drinken. Omwonenden gooiden brood, tabak en andere levensbehoeften naar binnen. Bij Van Heek ging opeens een hek open. In de treincoupés ontstond beweging en velen renden de trein uit, het fabrieksterrein op. Voordat de treinbewakers in de gaten kregen wat er gebeurde, waren er al heel wat gevlucht. Niet lang daarna zette de trein zich weer in beweging richting Gronau. In de trein bevonden zich onder andere driehonderd mannen uit Zwanenburg. Als dank voor de hulp die Enschedeërs die dag boden, werd op 25 februari 1946 door de bevolking van Zwanenburg een gedenksteen aangeboden, nog steeds gemetseld in de gevel van het stadhuis.

Maart 1945 rolde vanuit Duitsland een trein met onder meer dwangarbeiders uit het gebombardeerde Roergebied naar Enschede, voornamelijk Oost-Europese vrouwen en kinderen. Ter hoogte van Velve-Lindenhof hield het langgerekte transport stil. Het duurde niet lang of mensen kwamen in kleine groepjes naar buiten, klauterden tegen de hellingen van het spoorravijn omhoog. Ze waren sterk verwaarloosd, vervuild en zeer hongerig. Op zoek naar leeftocht trokken ze omliggende buurten in. Onder hen de Poolse Ola en Janna die, angstig voor de Duitse soldaten, vluchtten via Oliemolensingel en Gronausevoetpad en terecht kwamen in gangen en achter woningen aan de Kneedweg. Ze zijn door de gezinnen Krol en Wiegman opgevangen en enige tijd als huisgenoten opgenomen. Zo heeft ook de familie Ter Mors aan de Lipperkerkstraat mensen opgevangen en later elders in de stad weten onder te brengen. Onder hen Maria Tschaban, later de moeder van Willy Goolkate van het gelijknamige groen- en boomverzorgingsbedrijf.

Tot slot is bekend dat destijds de familie Jongman aan de Noord Esmarkerrondweg 392 het Pools jongetje Alex Bararow in huis opnam, nadat vader Jongman, na afloop van z'n nachtdienst bij Van Heek, het hongerige kind door een radeloze Poolse moeder in handen kreeg gedrukt. Alex werd de oogappel van de familie, kwam echter in 1947 te overlijden aan een buikvliesontsteking. Zijn grafje is op de Oosterbegraafplaats en wordt door oudere bewoners die het knaapje hebben gekend, nog steeds bezocht.

Auteur: Jan ter Haar
Overgenomen uit het 'Buurtboek Velve-Lindenhof 2010', dat heden nog te verkrijgen is in de buurtkamer 'Vleeschhouwerij' in het Lumen-gebouw.

Reacties

Er zijn nog geen reacties
Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug