Resultaten

overige categorieën

Details

Omstreeks:

1560

Adres:

Bijdrage:

Administrator
25-08-15 13:48

Gewijzigd:

Marijn Smeehuijzen
06-09-16 11:51


Zoekwoorden:
Grote Kerk Kaarten

U bent hier: Home Verhalen Overige categorieën Stadskaart Jacob van Deventer

Stadskaart Jacob van Deventer

1560

506 x bekeken

Het middeleeuwse stratenpatroon

Jacob van Deventer tekende stadsplattegronden van Nederlandse steden voor Keizer Karel V en Philips II. Zo is er gelukkig ook een oude betrouwbare kaart van Enschede. Daaruit blijkt dat Enschede na iedere stadsbrand weer herbouwd is volgens het oude stratenpatroon dat cartograaf Jacob van Deventer in 1560 tekende. Van de Veldpoort tot de Espoort lopen de huidige Marktstraat en de Langestraat, met een knik langs de oude kerk en om het stadhuis. Buiten de stadspoorten beginnen de doorgaande wegen. De huidige Walstraat (ooit de Labbediek) en de Noorder- en Zuiderhagen lopen in een ovale vorm langs de stadsgrachten. Veel later kwamen er kleine bruggen over de grachten, zoals de Knibbelbrug en de Windbrug. Ook van andere straatjes kennen we nog de oude naam: de Jaspergang en de (Willems)hofstraat (naar de hof van vicaris Willem Reyger) vormen nu beide de Hofstraat; de Kniephoeksteeg (ter hoogte van de Raadhuisstraat) droeg die naam vanwege de stankoverlast van de buiten de gracht gelegen leerlooierijen.

Stadhuis

Van de afzonderlijke gebouwen is vrijwel niets meer bekend. In 1341 werd gesproken over het "stadswinehus", het stad- en wijnhuis, zetel van het stadsbestuur, waarschijnlijk op de plaats waar nu het Ei van Ko is. Het gebouw werd in 1585 vervangen. Er was ook sprake van een waaggebouw bij de markt. Een watermolen (Zuidmolen) tekende Van Deventer aan de westkant van het stadje bij de Zuiderhagen. Die molen moet al voor 1418 hebben bestaan. Buiten de stad lagen de windkorenmolens Noordmolen en Zuidmolen (1542-1879), ieder aan een beek bij een bleek.

"Nije borgh"

In 1455 was Enschede ‒ niet voor de eerste keer ‒ tot de grond toe afgebrand. De oorspronkelijke hoofdhof, later wel de borg van Enschede genoemd, bestond toen al niet meer. De borg was in 1449 afgebroken, na al een aantal jaren zijn verdedigingsfunctie te hebben verloren. De borg lag immers ver van de stadsgrachten. In 1535, werd een "nye borgh" gebouwd door de familie Van Scheven. De borg zoals ingetekend door Van Deventer lag bij het Van Loenshof en kwam later in handen van de familie Van Loon. Het gebouw ging verloren bij de stadsbrand van 1750.

Bevolkingsomvang

De oude kerk vormde het middelpunt van de middeleeuwse stad. In 1480 was de kerk opnieuw vergroot (door de bouw van een zuidbeuk) en werd de toren verhoogd. In 1502 werd nog een sacristie aan de kerk toegevoegd. De uitbouw van de kerk wijst op een in de loop van de jaren toegenomen aantal inwoners van de stad en in het kerspel. Over die aantallen zijn overigens geen gegevens bekend. Oud werd men indertijd niet. Mannen werden gemiddeld ouder dan vrouwen; veel vrouwen stierven in het kraambed. Er was ook veel sterfte als gevolg van oorlogsgeweld en door ziekten. In 1349/50 kostte een pestepidemie een derde tot de helft van de Europese bevolking het leven. Het zal in Enschede niet anders zijn geweest. In de goederenlijsten is veelvuldig sprake van "woeste en ledighe erven".


Bronnen

Snuif, C.J., Verzamelde bijdragen tot de geschiedenis van Twente (Amsterdam 1930).

Stroink, L.A., Stad en Land van Twente (Enschede 1962/1974).

Bron: Stadsarchief Enschede

Reacties

Er zijn nog geen reacties
Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug