Resultaten

Reacties

textiel en industrie

Details

Omstreeks:

Adres:

Bijdrage:

Administrator
21-06-16 16:46

Gewijzigd:

Marijn Smeehuijzen
21-06-16 16:50


Zoekwoorden:
Van Heek & Co.

U bent hier: Home Verhalen Textiel en industrie Een kijkje in de MIK…

Een kijkje in de MIK…

806 x bekeken

Een aantal covers, artikelen, foto's, prenten en collages uit de MIK die de Van Heek & Co. bedrijfscultuur en het tijdsbeeld weergeven.

Bron: Uit de MIK, geplaatst met toestemming van de stichting Edwina van Heek.

De locatie

Mensen In Katoen was het tweemaandelijks bedrijfsblad voor de Van Heek & Co arbeiders. In de eerste uitgave van augustus 1946 stond; “Een zoo groot en veelzijdig bedrijf als Van Heek & Co. is eigenlijk een samenleving op zich zelf, waarin enkele duizenden werkers van verschillende aard een groot gedeelte van hun leven doorbrengen.” Met haar oplageduur van zeventien jaar geeft het blad een interessant tijdsbeeld van de Van Heek personeelscultuur.

Zo kort na de oorlog wees men de lezer erop hoe belangrijk een goede werkhouding was in deze tijden van schaarste, voor de wederopbouw van Nederland en het bedrijf. Het blad waarschuwde niet te verzinken in ontevredenheid, dat veroorzaakt zou worden door het wegdrukken van oorlogsherinneringen. Vanaf 1947 kregen Van Heek’s medewerkers hun geestelijke gezondheidshulp uit artikelen geschreven door Dr. Sis Heyster. Deze psychologe beschreef hoe dagelijkse irritaties en opvliegendheid van gezinsleden te overwinnen. Ouders moesten “een stevig bolwerk van eensgezindheid’ tegenover de kinderen vormen.

Het moraal van de arbeider in de fabriek was een veel voorkomend onderwerp in de MIK. In tekst en beeld werd gewezen op veiligheidsvoorschriften en bedrijfshygiëne. Zeker met de aanstelling van een bedrijfsgeneeskundige dienst in 1950. De bedrijfsarts schreef een groot artikel over de griep, waarin hij massahysterie en foutieve informatie in de pers veroordeelde. Op een voorpagina uit 1951 stonden foto’s van de verminkingen die het werken zonder haarnetje tot gevolg kan hebben. Thema’s als stoeien op de werkvloer en het belang van veiligheidsschoenen kregen de aandacht. Daarnaast algemenere adviezen over het voorkomen van bloedarmoede en het nut van bloedtransfusies.

De veelzijdige Van Heek & Co. Sportvereniging bood mogelijkheden tot een gezonde levensstijl. Wandelingen en fietstochten werden uitgezet, en in elke editie waren uitslagen van de voetbal- en biljartafdeling te vinden. Toneelspel, zang en dans behoorden eveneens tot de mogelijkheden. De Ontwikkelingscommissie organiseerde kennisavonden met onderwerpen als atoomenergie, opvoeding en occultisme. Er waren stukjes gericht op de huisvrouw, bijvoorbeeld over veiligheid in de keuken, hoelang bepaalde groentes te koken en informatie over voedingswaarden.

Van Heek arbeider was je voor het leven. Foto’s van trotse families met krentewegge’s stonden in de MIK als er ergens een kindje geboren was. Lijsten met jubilea, verlovingen, ondertrouw, huwelijken, in memoriam’s en koninklijke onderscheidingen plaatste de redactie. Voor een 25-, 40- of 50-jarig dienstverband kreeg je een diploma uitgereikt. Bazen met 25 dienstjaren ontvingen een gouden horloge. Zieken en oud-werknemers werden niet vergeten. De ziekencommissie – later opgenomen in het Sociaal Voorzieningenfonds – zamelde geld in voor zieken en afdelingen hielden soms inzamelacties voor een specifieke werknemer. Gepensioneerden hadden een eigen wekelijkse inloopmiddag, een jaarlijks gepensioneerdenfeest, bustochten, gezamenlijke sinterklaasviering, et cetera. Veelal gefinancierd door inzamelacties van personeel en ondernemingsraad. Zelfs in het laatste stukje vrije tijd, de vakantie, konden de werknemers deelnemen aan georganiseerde reisjes samen met andere arbeiders. Met natuurlijk uitgebreid verslag en vakantiefotowedstrijden in het bedrijfsblad.

Maar via de MIK leerde het personeel ook over de wereld buiten de Van Heekcultuur. Oud-werknemers die dienden als militair in Oost-Indië of geëmigreerd waren schreven brieven – een Enschedeër in Australië stuurde bijna tien jaar lang verslagen van de situatie daar! - en directieleden schreven reisverslagen. Over Amerika en Denemarken bijvoorbeeld. En een vijfvoudig stuk ‘Door donker Afrika’ met foto’s van bewoners en wilde dieren. Richting de jaren ’50 begonnen er ook stukjes over de geschiedenis van het bedrijf, personeelsleden en algemene textielgeschiedenis geplaatst te worden. Van textielbewerking door Navajo-indianen tot verhalen over het houten geldkarretje van Van Heek dat vroeger door Enschede heen reedt.

Actuele onderwerpen kwamen ook aan bod. Een verslag van een hulpcolonne naar Zeeland na de watersnoodramp in 1953, en aankondiging van het bouwen van de deltawerken daar enige jaren later. In 1956 was er een inzamelingsactie ten bate van Hongarije. Dat had door de verschrikkingen tijdens de Hongaarse Opstand dringend hulpgoederen nodig. In 1960 kondigde het bedrijf aan 1000 dekens naar de tentenkampen het Marokkaanse Agabir te sturen. Het gebied daar was getroffen door een grote aardbeving.

Naast gul geven werd er evengoed aangespoord tot zuinigheid. In 1951 nog als voorbode op slechtere economische tijden. Eén editie noemde de vooruitzichten ‘niet bemoedigend’ en een vergelijking met prijzen voor de oorlog werd gepubliceerd om de gestegen levenskosten te benadrukken. In 1954 startte er een Van Heek bedrijfsspaarplan. Werknemers die in vier jaar tijd minimaal 250 gulden spaarden kregen extra rente uitbetaald.

Van Heek & Co. probeerde ondertussen uit alle macht met de veranderlijke wereldmarkt mee te komen. In de MIK stonden fotoreportages van nieuwbouwprojecten, die het productieproces sneller en efficiënter moesten maken. Goedkopere arbeiders van Italiaanse en Spaanse afkomst vervingen de Twentse Van Heek werknemers. Artikelen in hun eigen moedertaal verschenen in het personeelsblad. Het machinepark werd ook vervangen, getuige afscheidsverhalen over de laatste stoommachines. In deze drukke tijden vierde het bedrijf haar honderdjarig bestaan. De uitgebreide feestelijkheden die hiervoor gepland waren werden echter afgelast in verband met financiële tegenvallers. De speciale MIK-editie was hoofdzakelijk gevuld met toespraken.

Richting de jaren ’60 moderniseerde het bedrijf met de maatschappij mee. De huisstijl van het personeelsblad veranderde, en er kwam een mode-rubriek! Naast veiligheidsadviezen stonden er nu ook verkeersregels voor motorvoertuigen, brommers en fietsers uitgelegd. Het traditiegetrouwe Van Heek & Co. hield nog lang vast aan haar trouwe viervoeters, het laatste paard ging met pensioen in 1962. Inclusief afscheidsgedicht in de MIK.

Het jaar daarop zou het laatste jaar zijn dat het blad verscheen. Het normaal zo luchtige vakantienummer repte over bezuinigingen in het bedrijf. De volgende oplage opende met een verslag over de voortgangsgesprekken tussen vakbonden en directie. In de kerstuitgave werd aangekondigd dat er binnen het bedrijf geen geld meer was voor een tweemaandelijkse oplage. Het eens zo grote en veelzijdige bedrijf stond aan de rand van de afgrond. De MIK zou niet meer verschijnen. En enkele jaren later nam Van Heek & Co. met haar faillissement afscheid van alle ‘mensen in katoen’.

Reacties

Er zijn nog geen reacties
Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug