Resultaten

Reacties

wijken

Details

Omstreeks:

1950

Adres:

Winterhaarweg

Bijdrage:

Dennie Talman
13-03-18 15:27

Gewijzigd:

Dennie Talman
14-03-18 14:17


Zoekwoorden:
Boekelo Woningbouw Ruimtelijke Ordening Textielindustrie Uitbreidingsplan Van Heek

U bent hier: Home Verhalen Wijken Een Bosdorp voor Boekelo

Een Bosdorp voor Boekelo

1950

798 x bekeken

In 1950 heeft woningbouwstichting Het Bosdorp het plan om aan de Winterhaarweg in Boekelo nieuwe arbeiderswoningen te bouwen. De boswoningen werden uiteindelijk niet gebouwd. Hoe kon het dat het Boekelose Bosdorp een sprookje bleef?

Twee details van schetsen van woningen uit Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een Bosdorp.
Een situatieschets van Het Bosdorp aan de Winterhaarweg uit Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een Bosdorp.
Eén foto van de Winterhaarweg in 1950 (Beeldbank Stadsarchief Enschede fotonummer 047480), uit Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een Bosdorp.
Eén ontwerptekening voor Het Bosdorp uit Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een Bosdorp.

Bron: Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een Bosdorp t.b.v. de werknemers der N.V. Boekelose Stoomblekerij en aangaande de redelijkheid van de opheffing der huidige wettelijke bezwaren. Bureau voor Marktanalyse en Sociografisch Onderzoek N.V., Amsterdam, 1950

De locatie

Winterhaarweg in Boekelo

Het verhaal achter deze foto

In 1950 heeft woningbouwstichting Het Bosdorp het plan om aan de Winterhaarweg in Boekelo nieuwe arbeiderswoningen te bouwen. De boswoningen werden uiteindelijk niet gebouwd. Hoe kon het dat het Boekelose Bosdorp een sprookje bleef?

Een idealistisch plan
De Boekelose Stoomblekerij (BSB) bezat sinds 1912 gronden aan de Winterhaarweg in Boekelo. Het gebied lag tussen de spoorlijnen Boekelo-Hengelo en Boekelo-Enschede. In de volksmond was dit terrein ook bekend als ’t Zandvoort. Hier werden in eerste instantie twaalf woningen gebouwd voor werknemers van de stoomblekerij. In 1915 werden de woningen opgeleverd. Tot een verdere bebouwing van deze locatie kwam het op dat moment niet.
Na 1945 is er in Nederland sprake van ernstige woningtekorten. Ook Enschede heeft hier mee te maken. Ondanks dat de gemeente vindt dat het woningtekort in Boekelo “gering”(1) is , is het probleem voor de BSB groot genoeg. Ze richt op 12 juli 1950 een eigen woningbouwstichting op, genaamd: Het Bosdorp. De stichting stelt in maart 1951 voor om met de woningbouw aan de Winterhaarweg verder te gaan door een “idealistisch plan” van arbeiderswoningen in bosrijke omgeving te bouwen. De woningen worden ontworpen door architectenbureau Op ten Noort-Blijdenstein(2). Het doel is om ongewenste sociale levensomstandigheden door samenwoning te verbeteren. Ook wil de stichting jonge mensen in de gelegenheid stellen een eigen gezin te stichten in de huurwoningen en wil ze medewerkers die verder van de fabriek weg wonen, binden aan de BSB door de reisafstand tussen wonen en werken te verkleinen(3). Ze wil doorgaan met de plannen die in 1915 zijn ingezet.

Grip op de ruimtelijke ordening.
De situatie rondom ruimtelijke ordening is sinds 1915 flink veranderd. De grip van de overheid op waar wel en niet gebouwd mag worden is in loop de jaren sterk verstevigd. Vooroorlogse uitbreidingsplannen worden in 1950 opgevolgd door een nieuw uitbreidingsplan. Het Uitbreidingsplan 1949 bepaalt voor de komende decennia het ruimtegebruik in de stad en de buitenkernen. Dit om de stadsontwikkeling in een gewenste richting te sturen met gebruikmaking van moderne stedenbouwkundige opvattingen(4). Bouwplannen moeten voldoen aan het Uitbreidingsplan. Uitzonderingen zijn mogelijk, maar moeten goed gefundeerd worden. Het gebied ’t Zandvoort staat in de Uitbreidingsplannen van 1939 en 1949 aangemerkt als grond met agrarische bestemming, waarop woningbouw dus niet zomaar mogelijk is.

Confrontatie en afloop
Na twee jaar overleg tussen woningbouwstichting Het Bosdorp en de gemeente wordt op 5 juni 1952 in het stadhuis vergaderd tussen de stichting, burgemeester en wethouders en ambtenaren van de dienst Gemeentewerken. Het is een pittig gesprek, zo blijkt uit het bewaarde verslag, waarbij stichtingsvoorzitter de heer H.J. van Heek zegt “al twee jaar doende te zijn om in het belang van de volkshuisvesting woningen te doen bouwen” en hij er “over denkt om als voorzitter van de stichting te bedanken”(5)
Ondanks de druk die wordt uitgeoefend gaat de gemeente niet akkoord. ’t Zandvoort wordt in het Uitbreidingsplan 1949 als landbouwgebied benoemd, maar volgens wethouder Nijkamp ligt het probleem eigenlijk in het feit dat de woningen te ver buiten de dorpskern gepland zijn. Het Bosdorp zal daardoor de dorpskern van Boekelo niet versterken. En dat is op dat moment wel hard nodig.

In de maanden daarna passeren andere terreinen de revue als locatie voor Het Bosdorp. Het lukt de BSB uiteindelijk niet om een ander terrein aan te kopen. In 1956 mag Woningbouwvereniging Vooruit 26 woningen bouwen aan de Weleweg. Het idealistische plan van het Bosdorp is door de versterkte greep van de overheid op de ruimtelijke ontwikkeling omgebogen in de bouw van rijtjeshuizen binnen de dorpskern van Boekelo.

Bronvermelding
(1)- Uitbreidingsplan 1949 Gemeente Enschede, vastgesteld door de gemeenteraad op 17-07-1950, p. 18. Stadsarchief Enschede, Archief 81, Dossier 390.
(2)-Notitie van bestuur Woningbouwstichting Het Bosdorp d.d. 4-6-1952, p.1. Stadsarchief Enschede, Archief 81, Dossier 896.
(3)-Rapport over de wenselijkheid van het stichten van een bosdorp t.b.v. de werknemers der N.V. Boekelose Stoomblekerij en aangaande de redelijheid van de opheffing der huidige wettelijke bezwaren. Bureau voor Marktanalyse en Sociografisch Onderzoek N.V., Amsterdam 6-12-1950, p.3. Stadsarchief Enschede, Archief 81, Dossier 896.
(4)-Voorstel van College B&W aan gemeenteraad tot vaststelling van Plan van uitbreiding 1949 d.d. 3-7-1950. Stadsarchief Enschede, Archief 81, Dossier 390
(5)-Verslag bespreking bestuur Woningbouwstichting Het Bosdorp, College van B&W en ambtenaren van de Dienst Gemeentewerken d.d. 5-6-1952, p.1. Stadsarchief Enschede, Archief 81, Dossier 896.



Meer informatie over de Boekelose Stoomblekerij en de rol die de textielfabriek heeft gespeeld op het dorp Boekelo is te lezen in: Boekelosche Stoomblekerij 1888-1965. Tovenaars met textiel, B. Stuiver, 2011. Uitgever Stichting Historische Kring Boekelo Usselo Twekkelo, Boekelo

Reacties

Er zijn nog geen reacties
Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug