Resultaten

onderwijs

Details

Omstreeks:

Adres:

Borneostraat 16

Bijdrage:

Marijn Smeehuijzen
18-10-16 11:28

Gewijzigd:

Marijn Smeehuijzen
18-10-16 12:19


Zoekwoorden:
Borneostraat Celebesstraat Middelbaar Onderwijs Glas-in-lood

U bent hier: Home Verhalen Onderwijs De Hoogere Burgerschool in de Borneostra...

De Hoogere Burgerschool in de Borneostraat

1065 x bekeken

Het schoolgebouw in 1927. (Stadsarchief Enschede, foto #080484)
Een raamdeel, zoals het eruit zag voor reparatie. (wooncorporatie Ons Huis)
De ramen in de Quatre Mains II hal in 2016. (Tom Niemeyer)

Bron: Stadsarchief Enschede,

De locatie

Sinds 1913 zat de Handelsopleiding van Enschede samen met het Lyceum in één gebouw. De opvatting was dat de leerlingen, naast kennis van het bedrijfsleven, het vormend onderwijs van het Lyceum niet konden missen. In 1925 was het aantal leerlingen echter dusdanig gegroeid, dat de gemeenteraad besluit tot de bouw van een aparte school. In 1927 werd de Hoogere Handelsschool officieel geopend.

Architect H. Halewijn ontwierp het gebouw in Amsterdamse Stijl. Eerste directeur C. Smit omschreef het als een ‘Excelsior’, met toren die wees naar het “steeds hooger”. De gebrandschilderde ramen in het trappenhuis toonden Mercurius, de god van de handel. In zijn handen de Caduceus staf, in het oude Griekenland een teken van vrije doorgang. Een wijziging van de Middelbaaronderwijswet in 1937 verplichte de school verder te gaan als Hoogere Burgerschool, type A. De H.B.S.-A overleefde bombardementen op de wijk in 1944, maar werd wel ernstig beschadigd.

De school had capaciteit voor 300 leerlingen. Er heerste een gemoedelijk sfeertje. De gedachte dat opleidingen enkel voor beter gestelden waren gold hier niet. En begin jaren ’60 democratiseerde de ‘Mammoetwet’ het onderwijs, en was het volgen van een opleiding voor iedereen toegankelijk. Een paar jaar later stapten de leerlingen massaal over naar een jeugdcultuur van lange haren en vrije expressie. De tijd dat strenge leraren in driedelig pak voor een klas braaf luisterende leerlingen stonden was definitief voorbij.

In 1970 sloot de school zich aan bij de Scholen Gemeenschap Zuid, een combinatie van mavo, havo en atheneum opleidingen. Tien jaar later begon de bouw van een groot schoolcomplex aan de Tiemeisterstraat, waar alle S.G.Z. opleidingen verenigd zouden worden. Docent W.F. Würsten schreef in het reünieboek van 1983 “in het gebouwencomplex aan de Borneostraat wordt de S.G.Z. pas echt scholengemeenschap, omdat alle leerlingen elkaar hier in de derde klas kunnen leren kennen. Ik hoop, dat mijn collega’s Schlecht en te Selle nog met veel plezier op de voor mij fijnste vestiging van de S.G.Z. zullen werken.” Maar een jaar later was de oude H.B.S. in ongebruik.

Kunstacademie Oost-Nederland werd de nieuwe eigenaar, en veertien jaar lang zat er een dependance van de Academie voor Kunst en Industrie. In 1998 verkochten zij het gebouw aan Quatre Mains, een vennootschap die samenwerkt met woonvereniging Ons Huis. Onderzoek wees uit dat door verwaarlozing en beschadigingen het ombouwen tot appartementencomplex niet rendabel was. Er werd een sloopvergunning aangevraagd. Boze reacties volgden, veel Enschedeërs vonden dat het pand op de monumentenlijst thuishoorde. De sloop ging door en in 2006 werd begonnen met de bouw van het Quatre Mains II complex.

Niet alles was verloren. Bij woonvereniging Ons Huis heeft nog lang het klokkenwerk uit de toren in de centrale hal gestaan, een herinnering aan oude tijden. De ramen uit het trappenhuis gingen naar een reparatiebedrijf, en werden in 2008 herplaatst in de binnenkomsthal van het nieuwe wooncomplex. In een wijk die stapsgewijs afgebroken en vernieuwd wordt, blijft zo een stukje historie bewaard.



Tekst: Marijn Smeehuijzen
Geraadpleegde bronnen:
Jurgen Orriens, technisch administratief medewerker Vastgoed (interview)
Glas in lood uit oude HBS herplaatst. Twentsche Courant Tubantia (19-11-2007)
Bestemmingsplan Getfert-Perik-Hogeland Noord (Gemeente Enschede, 2006)
Bekkering, G. (2008). De glas-in-loodramen van de Hoogere Handelsschool aan de Borneostraat. n Sliepsteen, nr. 93

Reacties

Cita Gaikema-Wennink

25-05-17 00:14:01

Hier heb ik in 1972 het allerlaatste examen hbs-a gedaan. Heel plezierige tijd gehad op deze school, jammer dat het gebouw is afgebroken

Rudy Lentze

25-05-17 10:15:14

Heb eveneens eindexamen hbs-A voltooid in 1972. De laatsten der mammoeten waren wij wat dat onerwijssysteem betrof.

Login om te reageren
slider

LOGIN



Wachtwoord vergeten?
registreren

REGISTREREN


terug